SAC PARÇALARDA YARDIMCI REFERANSLAR NEDİR? NE İŞE YARAR?

Bir önceki blog yazımda referanslamada 3-2-1 kuralından bahsetmiştim. Ancak büyük ve hacimli parçalarda 3 noktadan düzlem, 2 noktadan doğrultma ve 1 noktadan orijin geçirmek yetmeyebilir. Bu durumda yardımcı referanslardan yararlanırız.

Referans noktaları aslında teoride parçanın toleranslarının sıfıra en yakın olduğu noktalardır. Siz bu noktalardan parçayı tutar diğer noktaların toleransını ölçersiniz.

Parça büyüdükçe toleransları sağlamak zor olur. Bundan dolayı parçanın belli yerlerinden daha tutarak, bu şekilde üretici rahatlatılır. Ancak dikkat edilmesi gereken şey, parçanın fonksiyonel veya estetik yüzey noktalarına yardımcı referans atamamanızdır. Eğer parçanın bu noktalarına yardımcı referans atarsanız, bu noktaları ölçümde sıfıra yakın göreceğiniz için sizi yanıltır. Toleransı önemli olmayan bölgeye taşımış olursunuz.

Yardımcı referansları tasarımcı atayabileceği gibi, üreticiden talep gelmesinden sonra da yardımcı referans atanabilir. Tasarımcının büyük parçalar için yardımcı referans atamalarını üreticiden talep gelmeden ataması gerekirken, üreticinin de kendisini rahatlatmak adına birçok noktadan yardımcı referans istememesi gerekir.

Yardımcı referans sembolleri değişik şekillerde gösterilebilir.

Eskiden ana referanslar ve yardımcı referanslar aşağıdaki gibi gösterilirdi;

İçi dolu üçgen varsa ana referans (R1 olan simge), sadece altıgen varsa (R14 olan simge) yardımcı referans olarak gösterilirdi.

ASME'nin yaygınlaşmasıyla ana referanslar A1-A2-A3, B1-B2 ve C1 olarak adlandırılmaya başlandı. Yardımcı referanslar ise A4-A5 ...... D olarak devam ediyor.

Resim: ASME Y14,5-2018 Sayfa 132